Veilig samenwerken onder hoogspanning
Veilig samenwerken onder hoogspanning
Koen van Zeeland, Lead Engineer TenneT TSO BV
Een hoogspanningsstation is geen omgeving waar je ruimte hebt om later nog te corrigeren. Hier moet het in één keer goed. Tegelijkertijd groeit de druk om projecten tijdig te realiseren. Niet door harder te werken, maar omdat de opgave steeds groter wordt.
In Simonshaven komt dat samen. Het 380kV-station is een cruciale schakel in de energievoorziening van de Rotterdamse havenregio en wordt uitgebreid tot een schakelbaar station. Daarmee kunnen verbindingen afzonderlijk worden beheerd, essentieel voor een stabiel elektriciteitsnet. De uitbreiding vindt plaats terwijl het station grotendeels in bedrijf blijft. Tegelijkertijd worden nieuwe transformatoren geplaatst voor het Botlekgebied en wordt het station voorbereid op toekomstige verbindingen, zoals windenergie op zee. Het project is opgeknipt in fases. De eerste fase is onder hoge tijdsdruk gerealiseerd. Momenteel wordt volop gewerkt aan de volgende stappen in de uitbreiding en inpassing van het station.
Voor Koen van Zeeland, Lead Engineer bij TenneT, ligt daar de kern van het project. Niet alleen in techniek, maar juist in samenwerking, besluitvorming en vertrouwen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Samen met Croonwolter&dros en Mobilis werd gezocht naar een manier van werken waarin verantwoordelijkheid gedeeld wordt en besluiten sneller en onderbouwd genomen kunnen worden, zonder dat veiligheid onder druk komt te staan.
Hier gaat het niet alleen om techniek, maar om het organiseren van samenwerking in een kritische infrastructuur. Zoals Van Zeeland het verwoordt: “Als het proces klopt en je elkaar vertrouwt, durf je stappen te zetten die anders niet mogelijk zijn.”
Techniek stopt niet bij de hekgrens, ook de omgeving is onderdeel van je verantwoordelijkheid.
Koen van Zeeland, Lead Engineer TenneT TSO BV
Je bent Lead Engineer bij TenneT. Wat is jouw rol binnen het project in Simonshaven?
“Als Lead Engineer ben ik technisch eindverantwoordelijk voor het project, van ontwerp tot realisatie en inbedrijfstelling. Simonshaven is geen standaardstation. De opbouw en aansluiting van het station wijken af van wat je normaal ziet, waardoor de installaties anders zijn gepositioneerd en verbonden. Dat maakt de technische puzzel complexer. Tegelijkertijd moest het station tijdens de werkzaamheden grotendeels in bedrijf blijven. Dat maakt niet alleen de techniek uitdagend, maar ook de manier waarop je het werk organiseert. Een belangrijk doel was namelijk om het station schakelbaar te maken, zodat verbindingen afzonderlijk beheerd en indien nodig uitgeschakeld kunnen worden. Dat geeft flexibiliteit in het net, maar maakt de uitvoering complexer.”
Wat maakte dit project anders dan andere projecten?
“De combinatie van factoren. Je werkt in een operationele 380kV-omgeving, waar leveringszekerheid altijd vooropstaat. Tegelijkertijd had het project al vertraging opgelopen, terwijl de einddatum vaststond. Daarbij hebben we het project opgeknipt in fases, waarbij de eerste fase (DP1) onder grote tijdsdruk stond en als eerste gerealiseerd moest worden. Dan kun je niet terugvallen op een standaardaanpak. Je moet opnieuw kijken: hoe maken we dit uitvoerbaar, veilig én haalbaar in de tijd?”
In Simonshaven moest onder hoge druk worden gewerkt, hoe heb je dat ervaren?
“Dat spanningsveld was er continu. Niet één moment, maar gedurende het hele project. Er werkten veel mensen op een relatief klein oppervlak, in een omgeving waar installaties onder spanning stonden. Dan moet je scherp blijven. Niet alleen op fysieke veiligheid, maar ook op werkdruk. Daarbij speelt ook sociale veiligheid een belangrijke rol: juist onder druk moet er ruimte zijn om elkaar aan te spreken en signalen te delen. We hebben daarom eerst het oorspronkelijke ombouwplan kritisch bekeken. Dat bestond uit veel onderling afhankelijke stappen. Door het ontwerp te vereenvoudigen konden we het aantal stappen terugbrengen en het werkgebied veiliger maken.”
Was er een moment waarop je dacht: dit wordt spannend?
“Dat gevoel was er eigenlijk continu. Er werkten veel mensen op een relatief klein oppervlak, in een omgeving waar installaties onder spanning stonden. Dan moet je scherp blijven. Niet alleen op fysieke veiligheid, maar ook op werkdruk. Daarbij speelt ook sociale veiligheid een rol: juist onder druk moet er ruimte zijn om elkaar aan te spreken en signalen te delen.”
Wat vraagt dat van jou als engineer?
“Dat je continu blijft toetsen: is dit nog veilig uitvoerbaar? Klopt het tempo met wat mensen aankunnen? En dat je verder kijkt dan techniek. Mensen moeten elkaar durven aanspreken, oog hebben voor elkaar en alert blijven op hun omgeving. Dat is net zo belangrijk als het ontwerp zelf.”
Vanuit Croonwolter&dros werd gezegd dat dit project alleen kon slagen door vertrouwen in
elkaars vakmanschap. Herken je dat?
“Ja, absoluut. Wat wij hebben gedaan, is onze organisatie spiegelen aan die van Croonwolter&dros en Mobilis (SC&M). Engineers zaten per discipline direct met elkaar aan tafel. Vragen werden snel gesteld en beantwoord, informatie werd direct gedeeld. Als je ziet dat dat goed loopt, groeit het vertrouwen. En dat vertrouwen is nodig om stappen te kunnen zetten zonder dat je de beheersing verliest.”
Wanneer ontstaat dat vertrouwen in een project?
“Op het moment dat je merkt dat samenwerking op inhoud klopt. Dat informatie goed wordt gedeeld, dat mensen eigenaarschap nemen en elkaar helpen. Je maakt afspraken op basis van vertrouwen, terwijl het formele proces parallel loopt. Dat vraagt iets van beide kanten.”
Wat verandert er in samenwerking als dat vertrouwen er is?
“Dan werk je niet meer tegenover elkaar, maar met elkaar. Je staat meer open voor oplossingen en kunt beter omgaan met onzekerheden. Dat maakt het project beter beheersbaar."
In dit project werd gewerkt met een gezamenlijk decision board, hoe was dat?
“Dat was essentieel. We kwamen wekelijks samen om besluiten te nemen over risico’s, voortgang en wijzigingen. Wat daar werd besloten, werd direct vastgelegd en doorgevoerd. Zonder deze manier van samenwerken hadden we snelheid en beheersing niet kunnen combineren.”
Wat maakte dat dit in de praktijk werkte?
“Korte lijnen en de juiste mensen aan tafel. Mensen die inhoudelijk sterk zijn en snel kunnen inschatten wat wel en niet kan. En de bereidheid om samen verantwoordelijkheid te nemen. Niet afwachten, maar meedenken en handelen.”
Wat gebeurt er als opdrachtgever en opdrachtnemer zo samenwerken?
“Dan ga je het project samen dragen. Je viert successen samen, maar voelt ook samen de verantwoordelijkheid als het spannend wordt. Dat maakt echtverschil in hoe een project verloopt.”
Wat vraagt deze manier van werken van mensen in het project?
“Alertheid en betrokkenheid. Mensen moeten continu scherp zijn op veiligheid, op hun omgeving en op elkaar. Zeker onder druk. In dit project zag je dat mensen elkaar echt in de gaten hielden. Veiligheid was geen discussiepunt. Het uitgangspunt was: we doen het veilig, of we doen het niet.”
Als je terugkijkt op het eerste deelproject, waar ben jij het meest trots op?
“Op het moment dat een ontwerp werkelijkheid wordt. Het vereenvoudigde ombouwplan was ambitieus. Dat we het eerste deel van het project onder hoge druk hebben gerealiseerd en het station schakelbaar hebben gemaakt, zonder concessies aan veiligheid, is waar ik het meest trots op ben. Het is een belangrijke stap waarop we nu verder bouwen.”
Als het proces klopt en je elkaar vertrouwt, durf je stappen te zetten die anders niet mogelijk zijn.
Koen van Zeeland, Lead Engineer TenneT TSO BV
Naast techniek speelt ook de inpassing in de omgeving een rol. Kun je daar iets over vertellen?
“Zeker. In de volgende fases werken we aan de landschappelijke en ecologische inpassing van het station. We kijken hoe we het beter kunnen laten aansluiten op de omgeving en tegelijkertijd de biodiversiteit kunnen versterken. Denk aan groeninpassing, aangepaste waterstructuren en ruimte voor flora en fauna. Het is dus geen bijzaak, maar een integraal onderdeel van het project.”
Wat leert dit project je tot nu toe?
“Dat de manier waarop je samenwerking organiseert bepalend is voor het resultaat. Door teams te spiegelen, een decision board in te richten en vertrouwen te geven, kun je complexe projecten beheersbaar maken. En ook: dat je niet alles vooraf hoeft dicht te regelen, zolang je maar zeker weet dat afspraken worden nagekomen.”
Wat betekent deze manier van werken voor toekomstige projecten?
"Dat dit een werkvorm is die we vaker kunnen toepassen. We zien dat het werkt en bouwen daar in volgende fases en projecten op verder.” Als je Simonshaven in één zin zou moeten samenvatten: wat maakt dit project bijzonder? Hij denkt even na. “Dat we onder hoge druk, in een complexe en niet-standaard situatie, samen een veilige en werkbare oplossing hebben gerealiseerd en daar nu op verder bouwen.”
Lees meer Verhalen van Vooruitgang
Blijf op de hoogte, schrijf je in!
Mis niets van de innovaties en projecten die Nederland in beweging houden. Meld je aan voor de nieuwsbrief van Croonwolter&dros en kijk met ons mee naar de wereld van morgen.